Mantar Hastalıkları
Yüzeysel mantar infeksiyonları deri, tırnak, kıl ve mukozal bölgeleri tutabilir. Saçlı derinin mantar infeksiyonları genelde çocuk yaş grubunu etkiler. Mantar hastalıkları muayene belirtileri yönünden birçok deri hastalığını taklit edebileceğinden kesin tanı için laboratuvar yöntemlerine ihtiyaç vardır. Dermatofit grubu mantarlar genellikle üç kaynaktan bulaşabilir: insandan insana, hayvandan insana ve topraktan insan veya hayvana.
En sık tutulan bölgelerin başında ayak gelse de eller, gövde, kasıklar ve koltuk altı, meme altı, göbek kıvrımı gibi kıvrım yerleri, saçlı deri ve sakal ile ağız içi ve cinsel bölgede de ortaya çıkabilir. Mantar deriyi etkilediğinde deride kızarıklık ve kabuklanma, çatlama, kıllarda dökülme ve kırılmalar, tırnaklarda ise kalınlaşma ve sarı-kahverengi renk değişikliğine neden olmaktadır. Bulaş sıklıkla sıcak, nemli hava, kapalı ayakkabı, fazla terleme, bulaş olan bir zeminde çıplak ayak dolaşmak, kişisel eşyaların ortak kullanımı gibi durumlarda ortaya çıkabilir. Ayak mantarı en sık 4-5. parmakların arasında görülür.
Mantar Hastalıkları Tedavisi
Ayak mantarı sıklıkla deri bütünlüğünü bozduğundan ikincil bakteriyel infeksiyonlara, yumuşak doku infeksiyonlarına yol açabilir. Saçlı derinin mantar infeksiyonu ilerlediğinde kalıcı kellikle sonuçlanabilir. Kıvrım yerlerindeki mantar infeksiyonu kaşıntı, kızarıklık, sulantı ve pis kokuya neden olabilir. Genellikle yaz aylarında artış gösteren ve daha çok gençlerde görülen Tinea versikolor daha çok gövde gibi kapalı bölgelerde sütlü kahverenkli veya beyaz renkte, ince kabuklu yamalar şeklinde görülür ve diğer mantar türlerinin aksine bulaşıcı değildir. Fırsatçı bir mantar türü olan Kandida ise normalde ağız içi ve genital bölgede yaşayan ancak altta yatan bir risk faktörü ile tetiklenen bir mantar türüdür. Bağışıklık sistemin baskılanması, obezite, diyabet gibi endokrin bozukluklar, aşırı terleme, sistemik veya topikal steroid kullanımı, yenidoğan ve yaşlılık, gebelik, regl dönemi, kronik idrar teması (bebek bezi) gibi durumlarda ortaya çıkabilir.
Mantar hastalıklarında tanı mantarlı bölgeden alınan deri, kıl, tırnak örneği ile hazırlanan direk mikroskobik inceleme ile konabilir. Yine tanıda wood lambası veya kültürel yöntemler ve nadiren biyopsiden de yararlanılabilir.
Mantar hastalıklarının tedavisi hastalığın yaygınlığı, şiddeti ve tutulan bölgeye göre değişkenlik gösterebilir. Topikal veya sistemik çok sayıda antifungal ile tedavi seçenekleri mevcuttur.
